Powietrze w Bełchatowie – jak czytać wyniki
Duże koło na górze to Europejski Indeks Jakości Powietrza (CAQI) – skala od 0 do ponad 100. Im niżej, tym czyściej. Pod spodem cztery wskaźniki: PM2.5 (pył zawieszony poniżej 2,5 mikrona – najbardziej szkodliwy dla płuc), PM10, NO₂ (dwutlenek azotu – spaliny) i ozon (O₃).
Bełchatów to miasto o specyficznej sytuacji ekologicznej. Z jednej strony w sąsiedztwie działa największa elektrownia cieplna w Europie (5420 MW), z drugiej – sama elektrownia emituje zanieczyszczenia z wysokich kominów (ponad 300 m), które rozpraszają się na dużej wysokości i nie wpływają bezpośrednio na stężenia przyziemne w mieście. Paradoksalnie większym problemem dla mieszkańców jest niska emisja – piece domowe na węgiel i drewno w sezonie grzewczym, której kominy mają 5-10 metrów, a nie 300.
Poniżej mapa z 9 punktami w Bełchatowie i okolicach oraz tabela z aktualnymi wartościami. Pod tabelą wykres prognozy CAQI na 24 godziny i sekcja pyłków (sezonowo). Dane odświeżają się automatycznie.
Skala CAQI: 0-20 bardzo dobra (zielony), 21-40 dobra (jasnozielony), 41-60 umiarkowana (żółty), 61-80 niezdrowa (pomarańczowy), 81-100 zła (czerwony), powyżej 100 bardzo zła (fioletowy).
Elektrownia a powietrze w mieście
Powszechne przekonanie mówi, że Bełchatów ma najgorsze powietrze w Polsce z powodu elektrowni. Rzeczywistość jest bardziej złożona:
Elektrownia Bełchatów emituje ogromne ilości CO₂ (jest największym pojedynczym emitentem w UE), ale zanieczyszczenia pyłowe i gazowe (SO₂, NOx) trafiają do atmosfery z kominów o wysokości 300 m – znacznie powyżej warstwy oddechowej. Systemy odsiarczania i odazotowania ograniczają emisję. Wpływ na jakość powietrza w samym mieście jest mniejszy niż mogłoby się wydawać.
Niska emisja – domowe piece, kotły na paliwa stałe, lokalne kotłownie – to problem bliższy mieszkańcom. Dym z komina na wysokości 8 metrów w bezwietrzną noc zimową gromadzi się na poziomie ulicy. W Bełchatowie, podobnie jak w całej centralnej Polsce, sezon grzewczy (listopad-marzec) przynosi zauważalne pogorszenie jakości powietrza.
Odkrywka – kopalnia odkrywkowa generuje pył geologiczny (PM10) przy wydobyciu i transporcie węgla brunatnego. Efekt widoczny przy silnym wietrze i suchej pogodzie.
Na mapie widgetu porównaj rejon elektrowni z centrum miasta – różnice bywają zaskakująco niewielkie, bo główne źródło zanieczyszczeń przyziemnych to nie komin elektrowni, a domowe piece.
Jakość powietrza w Bełchatowie i okolicach – 9 lokalizacji
Widget mierzy powietrze w 9 punktach w tabeli i 13 na mapie:
Bełchatów – Centrum (zabudowa miejska, ruch komunikacyjny), Grocholice (dzielnica południowa, zabudowa jednorodzinna), Osiedle Dolnośląskie (wielorodzinne, typowe miejskie), Binków (peryferia północne, bliżej pól).
Rejon przemysłowy – Rejon Elektrowni (punkt kontrolny przy największej elektrowni Europy, wyższa wilgotność z chłodni kominowych).
Okolice – Kleszczów (8 km, najbogatsza gmina w Polsce – dochody z kopalni, otwarte tereny), Szczerców (10 km, druga odkrywka – Pole Szczerców), Zelów (15 km na zachód, mniejsza emisja), Piotrków Trybunalski (25 km na wschód, większe miasto, punkt odniesienia).
Kiedy powietrze w Bełchatowie jest najgorsze – i co robić
Najgorsze warunki: grudzień-luty, bezwietrzne wieczory i poranki, przy inwersji temperaturowej. Sprawdzaj widget przed wyjściem z domu:
Przy CAQI 0-40 (zielony) – oddychasz swobodnie, bez ograniczeń. Przy 41-60 (żółty) – astmatycy i osoby z chorobami płuc powinni ograniczyć intensywny wysiłek na zewnątrz. Przy 61-80 (pomarańczowy) – wszystkie osoby wrażliwe powinny zostać w domu, zdrowi ograniczają wysiłek. Przy 81+ (czerwony/fioletowy) – unikaj przebywania na zewnątrz, zamknij okna.
Latem (maj-wrzesień) Bełchatów ma zazwyczaj dobrą jakość powietrza. Jedyne zagrożenie to ozon w upalne dni i pył z odkrywki przy silnym wietrze.
Dane aktualizują się automatycznie przy każdej wizycie.
